श्री कान्होबा उर्फ कानिफनाथ देवस्थान ट्रस्ट मढी

तालुका- पाथर्डी, जिल्हा- अहमदनगर महाराष्ट्र - ४१४ १०६

श्री क्षेत्र मढी

कानिफनाथ महाराजांनी सर्व जाती धर्माच्या जनकल्याणाकरीता उत्तर हिंदुस्थान व संपूर्ण भारतभर धर्मजागृती व भ्रमण करुन शुध्द हवाई मार्गाचा, गुणकारी पाणी असलेल्या झऱ्यांचा तसेच औषधी वनस्पतींचा अभ्यास करुन नैसर्गिक ठेवा असणाऱ्या गर्भागिरी परिसरामध्ये पौनागिरी नदीकाठी श्री क्षेत्र मढी येथे वेळ, काळ, स्थान व दिशा निर्धारीत करुन वास्तुशास्त्राप्रमाणे सर्व देवीदेवतांच्या महायज्ञात ठरल्याप्रमाणे समाधी घेतली. त्यामुळे आजही अनेक भाविक सर्व वैद्यकीय इलाजात अपयशी ठरल्यानंतर दैवी शक्ती व नाथांच्या अदृष्य शक्तीमुळे तसेच गुणकारी पाणी व शुध्द हवेचा ठेवा असणाऱ्या मढी गडावर नाथांच्या दर्शनाने व वास्तव्याने बरे होतात.

त्याचप्रमाणे भटक्या विमुक्त जाती जमातीचे सर्व तंटे कुठल्याही न्यायालयात न जाता कानिफनाथ महाराजांवरील श्रध्देमुळे त्याना साक्षी मानुन मिटविले जातात त्यामुळे अनेक जाती धर्माचे हे सर्वोच्च न्यायालय समजले जाते व शासनानेसुध्दा हाच आधार घेउन तंटामुक्ती उपक्रम केला असावा असे वाटते.

दुसरे म्हणजे नैसर्गिक प्रकृतीला घालुन दिलेले निर्बंध आजही निसर्गाकडुन पाळले जातात त्यामुळे याठीकाणी इंगळी दंशाने कुठलीही वेदना जाणवत नसून या भागातील आयुर्वेदीक दवना वनस्पतीला फुलबाग परीसरात जो सुगंध आहे ते इतरत्र कुठेच नाही तसेच अतिदुष्काळी परिस्थितीतसुध्दा नाथ स्नानकुंड झऱ्यास पाणी राहत असल्यामुळे या भागात दुष्काळी परिस्थिती उद्भवल्यास याठिकाणी जाऊन नाथांना घातलेल्या साकड्यामुळे निश्चित स्वरुपात वृष्टी झाल्याचे उदाहरणे आहेत. नाथांच्या शक्तीची अनुभुती आलेया नाथभक्तांकडून वर्षभरातुन एक वेळ समाधीस्थळाला भेट देवून पंचधातुचे ताईत भरुन घेतले जातात व वर्षभर देव्हाऱ्यामध्ये ठेवून पुजा पाठ केल्यामुळे घरामध्ये सदैव सुख शांती मिळत असल्याबद्दल अनेक नाथभक्तांकडून केले जाते त्याचप्रमाणे नाथयंत्रे शंख, डमरु, चिमटा, खडवा, मेखला, शिंगी, सारंगी, कुंडल, कमंड्लु, कुबडी-फावडी, घुंगरु, रुद्राक्ष माळा, कंगण, गोपीचंद, अष्टीगंध, भिक्षा पात्र, मंत्र तंत्र यंत्र, डफ व नवनाथ ग्रंथ इत्यादी धार्मिक पुस्तके वाचनाने व हातळल्याने तसेच अभ्यासाने जिवनात सुख समृध्दी मिळते.

रितीरिवाजाप्रमाणे नाथांच्या मंदिरास भगवा रंग असल्यामुळे श्री क्षेत्र मढी गावात बैलपोळ्यास बैलाना हिंगुल व बेगड लावत नाहीत त्याचप्रमाणे काही शापीत जमाती उदा. ब्राम्हण, कोळी, धोबी, लोहार, कुंभार, शिंपी जमातीचे लोक आनंदाने राहू शकत नाहीत त्यामुळे ते याठीकाणी कायमचे वास्तव्य करत नसून व्यवसायासाठी शेजारील गावाचा आसरा वर्षानुवर्षे घेत आहेत.

नाथांच्या समाधी स्थानाचा मान राखून या गावामध्ये दुमजली इमारती बांधली जात नाही. नाथांनी त्रिशूळकाठी बांबुची असल्याने या परीसरामध्ये घराला बांबु वापरत नाहीत व रितिरिवाजाप्रमाणे पथ्य न पाळल्यास त्या कुटुंबाना अनेक आपत्तीना तोंड द्यावे लागते त्यामुळे वरील परंपरेची भिती बाळगून परिसरामधील नाथभक्त गुण्यागोविंदाने वर्षानुवर्षे येथे नाथांची सेवा करुन धन्य होत आहेत.